Odoo ile Modüler Üretim Sistemleri: Neye İhtiyacınız Var, Yalnızca Onu Kurun

Bir senelik yazılım seçim sürecini düşünün. Şirketin yönetim kurulu dedi ki: “Üretimde verim artırmak için, ERP sistemine geçelim.” Başkan da: “Tamam, bütçe 500 bin lira, 18 aylık uygulama.” CIO dedi: “O kadar değil, ama başlayalım.”

Proje başladı. Danışman iyi niyetle geldi: “ERP öyle değil, bir bütündür. Muhasebe, satın alma, satış, lojistik, insan kaynakları, üretim; hepsini birlikte yükleyeceksiniz. Öyle kurulmuş sistemdir.” Yönetim: “Tamam, hepsini yükleyelim.”

18 ay sonra ne oldu? Satış modülü hâlen kullanılmıyor, insan kaynakları modülü kullanılmıyor, lojistik modülü ağır ve yavaş, ama muhasebe ve üretim uğraşıyor. Lisans maliyeti 500 bine çıktı. Danışman “Bu normal, tüm ERP’ler böyle, yavaş yavaş öğreneceksiniz” dedi.

Odoo’da bu durum farklı.

Modüler Nedir? Neden Üretim İşletmeleri İçin Önemli?

Odoo, yazılımc bileşenlere modül denen parçalara ayrılmış bir ERP’dir. Her modül bağımsız bir işlevdir: Satın Alma, Satış, Envanter, Üretim (MRP), Kalite, İnsan Kaynakları, Muhasebe. Bağlı modüller var, mesela Üretim modülü Satın Alma’ya bağlıdır. Ama siz bağımlılıklar dışında gereksiz modülleri açmasanız, sistem onu yüklemez, veri tabanında boşa yer kaplamaz.

Bu neden önemli? Çünkü üretim işletmeleri hepsi aynı değildir. Bir imalat atölyesi muhasebe yapıyor ama, satış satış temsilcileri yapıyor ve ERP’ye sadece siparişi giriyor. Lojistik sistem ayrı çalışıyor, kargo firmalarına bağlı. İnsan kaynakları, HRM yazılımında. O durumda, niye tüm ERP’nin tüm modüllerini kuracaksınız?

Odoo’da budgetleyebilirsiniz: “Biz Üretim (MRP), Satın Alma, Envanter ve Muhasebe kullanacağız. Satış, insan kaynakları, lojistik şimdi gerekli değil.” Sistemi o dört modülle kurun. İleri gittikçe, satış modülü açabilirsiniz. Ya da hiçbir zaman açmazsınız.

Masraf azalır. Yönetim kurulu: “18 ay yerine 6 ay, 500 bin yerine 150 bin.” Mümkün olur.

Scenario: Üretim + Satın Alma + Envanter + Muhasebe

Dört modülün bir üretim atölyesinde nasıl beraberce çalıştığını gördünüz mü?

Pazartesi sabahı, satış müdürü bir müşteri siparişini sisteme giriyor. 100 parça A ürünü, 15 gün içinde. Sistem MRP modülüne atıyor: “100 parça A’nın reçetesi ne? B malzeme 50 kg, C parçası 20 adet mi?”

MRP, B malzeme stoğunu kontrol ediyor. Stokta 30 kg var. 50 kg lazım. 20 kg eksik. Satın Alma modülüne mesaj atıyor: “Satın Alma, B malzemeden 100 kg sipariş et, en geç Pazartesi akşamı teslim ol.” (Fazladan sipariş ediliyor, çünkü ileride başka iş emri de lazım olabilir.)

Satın Alma, tedarikçiye otomatik e-posta gönder. Fakat, C parçası da kontrol ediyor. C parçası stoğunda var. Satın Alma ona dokunmuyor.

Çarşamba sabahı B malzeme ulaşıyor. Envanter modülü B malzeme depo girişini kaydediyor. Muhasebe modülü, tedarikçinin faturası ile stoğu eşleştiriyor, “Giriş faturası onaylandı” diyor, kasa veriye bağlanıyor.

Perşembe, iş emri A ürünü için açılıyor. Operatör başlıyor. MES’ten gelen veriler (ya da eli ile, basit atölyeler için) MRP’ye aktarılıyor: B malzeme 50 kg çıktı, C parçası 20 adet çıktı. Envanter, stoğu güncelledi. A ürünü tamamlanıyor.

Muhasebe, iş emri maliyetini (B’nin maliyeti + C’nin maliyeti + işçilik + enerji) hesaplıyor. Müşteri fatura kesiyor. Tahsil ediliyor.

Tüm bu akış, dört modülün birlikte çalışmasıdır. Ama eğer Satış modülü açık olsaydı, ne olurdu? Satış temsilcileri, müşteri veri tabanını senkronize etmeleri, müşteriye indirim vermek için müdür onayı istemesi, teklif ve siparişi ayrı ayrı yönetmesi… bunların hepsinin daha fazla veri ve iş akışı olacağı vardır. Modül açmıyorsanız, bu karmaşıklığı görmezsiniz.

Açık Kaynak: Bir Modülü Gerekirse Kod Değiştirin

Odoo’da başka bir avantaj: Açık kaynaklıdır. Eğer muhasebe modülü sizin ülkenizin vergi kuralını tam doğru uygulamıyorsa, modül kodunu incelemeye açıktır. Danışman özel bir rapor yazmak istiyor, ama API’ye biraz ek alan lazım mı? Modülü fork’larsınız.

Misal: Türkiye’deki bir imalat atölyesi, e-Arşiv faturasını Odoo’dan doğrudan GİB’e göndermek istiyor. GDPR, bağlantı protokolü, seri numarası formatı… bunları Odoo’nun Türkiye modülü zaten çoğu sağlar. Ama eğer bir kural eksikse, Odoo kodu açık olduğu için, danışman 1-2 satır kod ekleyip, o kuralı uygular. SAP’ta ya da Oracle’ta, bunu yapma hakkı yok.

Teknik: Modülü Açmak / Kapatmak Nasıl Çalışır?

Odoo uygulamasında, Ayarlar > Uygulamalar kısmına gidiyorsunuz. Karşınızda tüm modüllerin listesi var: Satış, Satın Alma, Üretim (MRP), Muhasebe, İnsan Kaynakları… Yanında “Yükle” düğmesi.

Satış modülünü açmak istemiyorsanız, o satırda “Yükle”yi tıklamıyorsunuz. Sistem Satış veritabanı tablolarını oluşturmuyor, Satış menüsü ekranda görünmüyor, daha hızlı, daha sade.

İlerde gerekirse (iki yıl sonra müşteri talep etse), Satış modülünü açarsınız. Sistem, Satış tabloları oluşturur ve araçları ekler. Tarihi Envanter ve Muhasebe verileri hâlen orada. Satış modülü bağımsız çalışır.

Kapatmak da mümkün mü? Odoo’da kısmen. Bir modülü açıp veri girdikten sonra kapatmak, veriyi silmez, ama menü gizlenir. Genelde modülleri kapalı tuttuğunuzda, ileriye açmak daha kolaydır, kapatmaktan.

Odoo 19 Güncel Sürümü

Şu an Odoo’nun güncel sürümü 19’dur. Her 6 ayda yeni sürüm çıkar. Eski sürümler (Odoo 17, 16) hâlen desteklenir, ama sürüm ne kadar eski olursa, güvenlik yaması ve yeni özellik o kadar az gelir.

Yeni başlıyorsanız, Odoo 19 kurmanız tavsiye edilir. Migration, 2-3 sürüm aşağı (Odoo 17’den 19’a) görece kolay.

OCA Topluluğu: Üretim Için Ücretsiz Ek Modüller

Odoo, şirket (Odoo S.A. Belçika’da) ve topluluk (OCA, Odoo Community Association) tarafından geliştirilir. Şirket, ticari modülleri satar. Topluluk, kendi modüllerini GitHub’da ücretsiz yayar.

OCA’nın muhasebe modülleri, özellikle AB ülkeleri için çok iyi geliştirilmiş. Türkiye’de İstanbul Odoo topluluğu var, KDV, e-Arşiv, SGK raporları için ek modüller geliştiriyor.

Bir üretim atölyesinin kendi modülünü yazması da mümkün. Mesela, siz özel bir kalite raporu istiyorsunuz, hangi parametreler lazım, sınırlar ne? Bir danışman, Odoo’da özel modül yazar, sadece sizin atölyeniz için. Sonra başka atölyelere de satabilir.

Sonuç: Basit Başlayın, Gerekirse Büyütün

Odoo’nun modüler mimarisi, ERP’ye yeni başlayan üretim işletmeleri için en büyük avantajdır. “Bütün sistemi satın almak zorunda mıyız?” sorusuna, “Hayır” diye cevap verirsiniz.

Bütçe sınırlı? MRP ve Satın Alma ile başlayın. 6 ay sonra Kalite modülünü açarsınız. Muhasebe sorunu çıkarsanız, Muhasebe modülünü eklersiniz. Atölye büyüyüp Satış da ister olursa, Satış modülü kuylara alınır.

Bu esneklik, Odoo’yu küçük ve orta imalat işletmeleri için pratik kılar. Masraf kontrol edilir, sistem makul kalır, ve ileriye çıkış yolu açık olur.

Bu yazı “Açık Kaynak Üretim Yazılımları” serisinin üçüncü aracı olan Odoo’nun modüler yapısını anlatmaktadır. Serinin diğer araçları hakkında daha fazla bilgi için blog’daki diğer yazılara göz atabilirsiniz.